Of je nu een doorgewinterde fotograaf, een liefhebber van fotografie of een beginner bent: de kans is groot dat je weleens hebt geëxperimenteerd met zwart-witfotografie. En dat is niet zo gek, want zwart-witfotografie verruimt het speelveld van jou als fotograaf. Anders dan de naam doet vermoeden bestaat een zwart-witfoto natuurlijk niet uit enkel zwart en wit. Integendeel. Zwart-witfotografie is de perfecte manier om te spelen met talloze grijstinten en biedt jou de mogelijkheid om te experimenteren en de grenzen van je fotografiekunsten te verleggen. We hebben een aantal tips voor zwart-witfotografie voor je verzameld en op een rij gezet.

De basisprincipes van zwart-witfotografie

Een zwart-witfoto is een foto die verschillende tinten grijs bevat, variërend van volledig zwart tot spierwit. Voordat je zelf aan de slag gaat, is het slim om je eens te verdiepen in het werk van topfotografen, die de kunst van zwart-witfotografie als geen ander verstaan. Laat je inspireren door de foto’s van Henri Cartier-Bresson, Diane Arbus en Ansel Adams. Allemaal leefden ze in een tijd dat zwart-witfotografie ‘de standaard was’. Toen fotografie net was uitgevonden, wist men immers niet beter dan dat foto’s zwart-wit waren. Pas later, bij de opkomst van Kodachrome, kwam er langzaam maar zeker kleur in de fotografie. Maar ook zwart-witfotografie heeft sindsdien een behoorlijke ontwikkeling doorgemaakt.

Wat is zwart-witfotografie?

Veel mensen denken dat zwart-witfotografie hetzelfde is als monochroom fotografie. Je voelt ‘m al aankomen; dat is dus niet waar. Monochrome foto’s zijn foto’s die slechts één kleur bevatten in verschillende gradaties. Door slim gebruik te maken van verschillende gradaties in helderheid, lichtheid, duisternis of matheid van de kleur, ontstaat er een vrij ‘dramatische’ foto. En hoewel dat in zwart-wit kan, kan een monochrome foto ook bestaan uit blauw-, groen- of bruintinten. Een zwart-witfoto daarentegen is, zoals de naam al doet vermoeden, zwart-wit.

Camera-instellingen voor zwart-witfotografie

Het mooie van moderne fotografie is dat je jouw foto’s na het fotograferen direct kunt aanpassen met behulp van bewerkingssoftware. Als jouw camera de mogelijkheid biedt, fotografeer dan in RAW. Door je foto’s op te slaan in RAW-formaat bewaar je namelijk alle informatie van de foto, waardoor je maximale mogelijkheden hebt in de nabewerking. Voor zwart-witbeelden heeft dit nog een extra voordeel: als je in RAW fotografeert en je camera-instelling op zwart-wit zet, zie je de preview van je gemaakte foto’s in zwart-wit op je cameradisplay, maar behoud je wel de kleuren voor de nabewerking. Zo voorkom je dat de informatie van de foto gecomprimeerd wordt – zoals bij JPEG – en dat de informatie van de foto verloren gaat.

Door in RAW te fotograferen, kun je in de nabewerking per kleur kiezen hoe licht of donker deze moet worden en heb je meer controle over je foto. Door het contrast te verhogen en de helderheid te verminderen, vergroot je bijvoorbeeld de verschillen in de lichte en donkere tinten van een foto. Ook kun je het contrast verminderen en schaduwen vervagen, waardoor een onderbelichte uitstraling ontstaat. Kortom: in de nabewerking kun je jouw zwart-witfotografie naar een hoger niveau brengen.

Experimenteer daarnaast met de belichtingsinstellingen van je camera om ervoor te zorgen dat je geen details aan de uiteinden van het spectrum verliest.

Zwart-wit bruiloftfotografie

De frisse witte jurk van de bruid en de klassieke zwarte smoking van de bruidegom lenen zich natuurlijk perfect voor zwart-witfotografie. Het is dan ook niet zo vreemd dat veel stelletjes ervoor kiezen om een deel van hun trouwfoto’s in zwart-wit te laten maken. Schakelen tussen kleur en zwart-wit zorgt voor diversiteit in je foto’s en geeft je na de Grote Dag de mogelijkheid om een veelzijdig en creatief CEWE FOTOBOEK te (laten) ontwikkelen.

Daarnaast biedt zwart-wit trouwfotografie nog een ander belangrijk voordeel voor trouwfotografie. Doordat de kleur uit de foto wordt gehaald, komt de focus meer te liggen op de emotie in plaats van op de mooie jurk, het prachtige pak en de sprookjesachtige entourage. Door kleur weg te laten uit de foto, stuur je de kijker automatisch naar de interactie op de foto. Kortom: ben je van plan om te oefenen met huwelijksfotografie? Experimenteer dan eens met zwart-wit om het moment in zijn meest rauwe vorm vast te leggen.

Zwart-wit straatfotografie

‘De wereld in zwart-wit zien, is anders dan de wereld in kleur zien.’

Eric Kim

Als het om straatfotografie gaat, kan zwart-wit ervoor zorgen dat het beeld tijdloos blijft. En die ‘tijdloosheid’ speelt een belangrijke rol bij het vastleggen van een moment in een drukke omgeving. Veel details in de foto – van kleding tot kapsel en van advertenties tot auto’s op de achtergrond van de foto – verraden de tijdsgeest van de foto. Zwart-witfotografie helpt om de tand des tijds naar de achtergrond te verdringen. Dus als jij je als fotograaf liever op het onderwerp concentreert, in plaats van een weergave te maken van de tijd waarin de foto is gemaakt, dan is zwart-wit een manier om daarmee te experimenteren.

Als je aan de slag gaat met zwart-wit straatfotografie, dan is het belichting je belangrijkste ‘tool’. Het gebrek aan kleur verandert namelijk automatisch het licht in het onderwerp van je foto. Om het licht complementair te maken aan je foto, hebben we een belangrijke tip: volg het licht en zoek dan pas naar geschikte onderwerpen waarmee je de foto kunt ‘vullen’. En misschien merk je dan zelfs dat het licht zelf al zo indrukwekkend is, dat je geen ander element in je foto nodig hebt om ‘m interessant te maken.

Zwart-wit portretfotografie hoeft niet ingewikkeld te zijn om indrukwekkend te zijn. Sterker nog: een eenvoudige, ontspannen benadering komt de foto zelfs ten goede. Straatfotografie gaat tenslotte over het vastleggen van drukke, maar toch natuurlijke beelden – of dat nu een onderwerp of een landschap is. Het voordeel is dat de achtergrond letterlijk naar de achtergrond verdwijnt en je het onderwerp de volle aandacht kunt geven.

Zwart-wit portretfotografie

Ook in portretfotografie is zwart-witfotografie een krachtig middel om de persoonlijkheid van je ‘onderwerp’ op een pure manier te weerspiegelen. De delicate balans tussen licht en schaduw geeft jou als fotograaf de mogelijkheid om op een krachtige manier het verhaal van de hoofdpersoon te vertellen. Ook en vooral in straatfotografie, waar je mensen van alle rangen en standen tegenkomt, ieder met hun eigen verhaal.

Bewaar jouw zwart-witfotografie

Of je nu trouwfoto’s hebt die je een leven lang wilt bewaren, hebt geëxperimenteerd met je zwart-wit fotografievaardigheden of gewoon wilt terugdenken aan je favoriete vakantie: je bewaart je herinneringen het best in een CEWE FOTOBOEK of aan de wand met een CEWE WANDDECORATIE.

Tip: ben je in de wereld van zwart-witfotografie gedoken en wil je jouw foto’s laten afdrukken, dan raden we je aan om mat fotopapier te gebruiken. De matte afwerking zorgt er namelijk voor dat ieder detail zichtbaar is. Van foto’s uit je portfolio tot familieherinneringen, iedere foto verdient het om op de best mogelijk manier bewaard te worden!